De kwestie: Werelderfgoedverdrag 30 jaar

Miss World-verkiezing uitgesteld tot na ramadan

De organisatoren van de Miss World-verkiezing in Nigeria hebben het evenement een week uitgesteld. Dit betekent dat het pas zal plaatsvinden na de ramadan; de islamitische vastenmaand. De organisatie wil hiermee tegemoet komen aan Nigeriaanse moslimorganisaties die tegen de verkiezing protesteren. De moslimleiders achten het kijken naar schaars geklede vrouwen moreel laakbaar - vooral tijdens de vastenmaand. Twaalf Nigeriaanse staten voeren sinds 1999 een islamitische wetgeving.
De schoonheidswedstrijd is het mikpunt van controverse. Veel schoonheidskoninginnen komen niet naar de verkiezingen. De winnaars uit Ivoorkust, Nieuw Zeeland, Costa Rica, Spanje, Frankrijk, Denemarken, België en Spanje boycotten het festijn uit protest tegen het doodvonnis van Amina Lawal Kurami. Een sjaria-rechtbank in Noord-Nigeria veroordeelde de alleenstaande moeder tot dood door steniging vanwege een buitenechtelijke relatie. Andere Missen, waaronder die van Nederland en Wales, menen dat ze juist alleen aandacht kunnen vragen voor Amina’s zaak als ze wèl gaan.
29/10/02

Franse schrijvers vrijgesproken

Twee Franse auteurs die afgelopen maanden in de beklaagdenbank stonden, kunnen opgelucht ademhalen. Nicolas Jones-Gorlin mag zijn roman Rose bonbon in de verkoop houden. Dit heeft de Franse Minister van Binnenlandse Zaken Nicolas Sarkozy beslist nadat hij het boek aan een speciale commissie had voorgelegd. Organisaties voor kinderrechten wilden de roman laten verbieden omdat het gedetailleerde seksscènes met jonge kinderen zou bevatten. De minister vindt het echter voldoende dat uitgever Gallimard het boek van een waarschuwende kaft voorziet.
Michel Houellebecq, auteur van ondermeer Elementaire deeltjes, werd vrijgesproken van aanzetten tot haat jegens moslims. Vier islamitische organisaties hadden de Franse auteur aangeklaagd voor uitspraken tijdens een interview in een literair tijdschrift. Daarin had hij de islam ‘de idiootste van alle monotheïstische godsdiensten’ genoemd. Volgens de rechter valt dergelijke kritiek onder het recht op vrije meningsuiting.
Er loopt nog een proces tegen het boek Woede en trots van de Italiaanse journaliste Oriana Fallaci. Ook haar wordt verweten aan te zetten tot haat jegens moslims. Vooral haar uitspraak dat ‘moslims zich vermenigvuldigen als ratten’ heeft kwaad bloed gezet. De Franse beweging tegen racisme en voor vriendschap tussen volkeren (Mrap) wil het boek uit de handel hebben.
23/10/02

Nederlandse rapsong over uitspraak politicus

Rapper Raymzter, zoon van een Nederlandse moeder en Marokkaanse vader, heeft een hit gescoord getiteld ‘Kut Marokkanen??!’. De Amsterdamse sociaal-democratische wethouder Rob Oudkerk liet deze benaming eerder dit jaar per ongeluk vallen ten overstaan van televisiecamera’s. Hij zei daarmee een kleine groep relschoppers te hebben bedoeld, niet alle Marokkanen. Raymzter (22) heeft de uitspraak verwerkt in een rapsong die mede tot doel heeft vooroordelen tegen Marokkaanse jongeren aan de kaak te stellen. Het lied was deze maand superclip bij de zender MTV.
22/10/02

Israëlische artiesten onder druk

Het optreden van Israël tegen de Palestijnen noopt allerlei instanties tot de oproep Israëlische cultuuruitingen te boycotten. The Network of Palestinian Art Centers spoort cultuurliefhebbers aan artistieke evenementen in Israël links te laten liggen. Zo’n boycot zou Israëlische leiders moeten bewegen het geweld tegen Palestijnen te staken. Ze vergelijken het beleid van Israël met dat van het Zuid-Afrikaanse Apartheidsregime. Toen heeft een internationale culturele boycot ook bijgedragen aan hervormingen.
Anderen vinden dat Israëlische artiesten ook buiten hun eigen grondgebied geweerd moeten worden. Daarom verstoorde de Britse romanschrijver Nicholas Blincoe het optreden van de Israëlische zangeres Noa in Londen tijdens een festival van mediterrane muziek.
De stichting Palestinian Artists Resisting Apartheid Culture (Para-culture) roept Israëlische kunstenaars op hun werk politieker te maken. Ze zouden meer solidariteit moeten tonen met hun Palestijnse collega’s wiens ‘artistieke talent verspild wordt’ vanwege het dagelijkse geweld. Israëlische kunstwerken zouden de Palestijnse kwestie veel explicieter moeten bekritiseren.
Israëlische artiesten die wel kritiek uiten op het beleid van hun politieke leiders zijn echter ook niet overal welkom. Musicus Yair Dalal die juist altijd aandacht heeft gevraagd voor het lot van de Palestijnen mocht vanwege zijn joodse afkomst niet optreden in Italie en Zanzibar.
22/10/02

Roemeense wet om eigen taal te beschermen

In Roemenië is een wet onder behandeling die tot doel heeft alle niet-Roemeense uitdrukkingen te verbieden. Woorden die ontleend zijn aan een andere taal moeten door Roemeense termen worden vervangen. De wet is ingediend door senator George Pruteanu die daarmee de toenemende invloed van het Engels de kop wil indrukken. Volgens hem raken oudere, onopgeleide mensen vervreemd van een maatschappij waarin zoveel buitenlandse uitdrukkingen worden gebezigd. Het bewaken van de eigen taal is naar zijn mening bovendien een daad van vaderlandsliefde. Tegenstanders van de wet wijzen erop dat je de ontwikkeling van een taal niet kunt beknotten. De uitvoering van de wet zal flink wat haken en ogen hebben. Veel Engelse termen zijn allang in het Roemeense woordenboek opgenomen.
19/10/02

Artiesten uit moslimlanden in VS niet welkom

De Iraanse filmmaker Bahman Qobadi heeft de prijs van het Chicago Film Festival niet persoonlijk kunnen ophalen. Hij kreeg geen visum van de Noord-Amerikaanse autoriteiten. Sinds de terreuraanslagen in 2001 hebben de Verenigde Staten het visumbeleid voor veel islamitische landen aangescherpt. Verschillende buitenlandse artiesten hebben hierdoor hun optredens moeten afzeggen. Ook de gerenommeerde Iraanse regisseur Abbas Kiarostami kreeg geen toestemming de VS te betreden. Hij zou op het New York filmfestival de vertoning van zijn film Ten bijwonen. Protesten van prominente cultuurdragers als regisseur Martin Scorsese mochten niet baten. De Finse regisseur Aki Kaurismaki besloot daarop het filmfestival te boycotten.
18/10/02

Lijk zwerver als kunst

In Plymouth, Groot-Brittannië, moet de rechter waarschijnlijk gaan uitmaken of het gebalsemde lijk van een zwerver een kunstwerk is dat bewaard moet blijven. Zwerver Edwin MacKenzie was een vriend van de recent gestorven kunstenaar Robert Lenkiewicz. De schilder, die herhaaldelijk mensen aan de zelfkant van de maatschappij portretteerde, balsemde MacKenzie’s lijk na diens dood in 1984. De zwerver had daarom gevraagd omdat hij wilde voortleven als kunstwerk. Dit onder fel protest van de autoriteiten, die eisten dat het begraven zou worden.
Nu het lijk is gevonden in het atelier van de gestorven kunstenaar is er opnieuw een discussie ontbrand over de artistieke waarde ervan. MacKenzie heeft geen familieleden en geen testament nagelaten. De stichting die de belangen van Lenkiewicz behartigt moet binnen enkele weken bewijzen dat het lichaam als kunstwerk gepreserveerd moet blijven, anders wordt het alsnog ter aarde besteld.
11/10/02

Geen westerse producties op Namibische televisie

De Namibische staatsomroep NBC mag alleen nog binnenlandse tv-programma’s uitzenden. Buitenlandse producties zoals de series Dune en The Bold and The Beautiful geven Namibische jongeren het verkeerde voorbeeld, zo besliste president Sam Nujoma. Critici menen dat de maatregel vooral is bedoeld om kritische buitenlandse berichtgeving over Nujoma’s beleid van de buis te weren.
2/10/02

Bronnen: Algemeen Dagblad, NRC Handelsblad, het Parool, Trouw, de Volkskrant, Het belang van Limburg, The Guardian, The Observer, Le Monde, Liberation, ABCNews, BBC News, Spitsnet.nl, VOA news, Jamaica Observer, sabcnews.com, Daily Times of Nigeria, Salon, Plymouth Evening Herald, Evenimentul Zilei

Bangladeshi spirit, een on line fotogalerie met foto's van studenten van Pathshala, the South Asian Institute of Photography uit Dacca, over de cultuur van Bangladesh.

Documentaires

beeld uit ATMAN van Pirjo Honkasalo

IDFA festival 2002

Op donderdag 21 november gaat in Amsterdam de vijftiende editie van dit documentaire filmfestival van start. Gedurende 11 dagen worden 200 documentaires uit de hele wereld vertoond. Er is een thema programma onder de titel What do you believe in? met circa dertig films over geloven in de meest brede zin van het woord. Meer informatie is te vinden op de website van het IDFA.

Meer tentoonstellingen, culturele evenementen en bijeenkomsten vindt u in 'Wereld in aktie', de agenda op de website van Internationale Samenwerking.