Kunst in het 'nieuwe' Angola
Een groep jonge kunstenaars in de Angolese kuststad Benguela ziet
voor zichzelf een belangrijke rol in het ‘nieuwe’ Angola.
Kunst is voor hen een medium om een boodschap over te brengen.
De kunstenaars geven ook workshops aan kinderen. Zonder financiële
steun, maar met veel passie.
Achttien gezichten, geschilderd op een landkaart van Angola, schreeuwen
om vrede. José Delgado Gomes maakte het kleurrijke, kubistische
schilderij in januari vorig jaar. Het was een maand voordat rebellenleider
Jonas Savimbi door het regeringsleger werd vermoord. Na bijna dertig
jaar kwam toen een eind aan de burgeroorlog in het land. Het doek
draagt veel emotie. ‘De gezichten staan symbool voor de achttien
provincies van Angola’, legt Gomes uit. Hij is een van de
oprichters van Núcleo dos Jovens Pintores de Benguela, het
gemeenschappelijk atelier van vijf jonge kunstenaars. In een hoek
liggen alle wapens op een hoop, als oud schroot. ‘Eindelijk
kunnen we zeggen dat het vrede is.’
Het kunstenaarscollectief heeft onderdak bij het Franse cultureel
centrum aan de boulevard in Benguela. Het houten gebouw biedt een
prachtig uitzicht over zee. Elke middag geeft het collectief tekenlessen
voor kinderen uit de buurt. Vandaag zitten zes jongetjes op een
rij tussen de schilderijen met een tekenblok op schoot. IJverig
werken ze aan hun opdracht terwijl José Delgado Gomes aanwijzigen
geeft. ‘Deze kinderen hebben veel talent’, vindt hij. ‘Maar
helaas kunnen we ze weinig bieden. We hebben nauwelijks genoeg
materialen en papier voor onszelf. Het is moeilijk om het hoofd
boven water te houden als kunstenaar. Er is nauwelijks een markt
in Angola. Toeristen zijn er niet en mensen hier houden meer van
whisky dan van kunst.’

Tekenlessen in Benguela |
De kunstenaars verkopen soms werk aan Europeanen die toevallig
het atelier passeren. Daarnaast beschilderen ze muren van restaurants
in de stad. Vrijwel in elke eetgelegenheid zijn muurschilderingen
van hun hand te vinden, veelal romantische Afrikaanse taferelen.
Vorig jaar namen ze deel aan de expositie Prémio Enarte in
de hoofdstad Luanda. Gomes laat de catalogus zien. ‘We hebben
grote dromen’, mijmert hij. ‘We willen graag een tentoonstelling
in het buitenland. Want het zijn niet alleen de radio en de tv
die berichten overbrengen van wat gaande is in Angola. Wij zijn
ook dragers van boodschappen. Onze schilderskwast is onze microfoon.’
Inge Ruigrok
|