Pedro Querejazu: 'Boliviaans cultuurbeleid scherpt tegenstellingen aan'

november 2008 -

"Hedendaagse kunst wordt in Bolivia nog vaak gezien als het terrein van de blanke stedelijke elite. Dat idee is eigenlijk een beetje achterhaald. Vooral in fotografie en 'straatkunst' zie je nieuwe culturele expressies die nog maar weinig te maken hebben met tegenstellingen als stad-platteland, blank-Indiaans." Aan het woord is Pedro Querejazu, Boliviaans historicus, curator en kunstcriticus, die in juli 2007 door Fundación EsArt werd aangesteld om als uitvoerend directeur de duurzaamheid van de instelling te verbeteren.

"De grootste uitdaging voor ons land is de vorming van een moderne nationale identiteit die tegelijkertijd recht doet aan onze culturele diversiteit. Ik beschouw ons buurland Brazilië als goed voorbeeld. De Brazilianen zijn er in de twintigste eeuw in geslaagd om een hechte nationale identiteit te vormen die de enorme culturele verscheidenheid van het land succesvol integreert. Dat staat in contrast met de culturele politiek van de huidige Boliviaanse regering die raciale en sociale tegenstellingen aanscherpt in plaats van verzacht. Zij rechtvaardigt haar standpunt met het argument dat ruim tweederde van de Boliviaanse bevolking Indiaans is. Maar ik vind dat een verkeerd standpunt. Bolivia is een samenleving waarin het onderscheid tussen de verschillende bevolkingsgroepen niet meer zo eenduidig te maken is. Waar het ons aan ontbreekt is de durf om het hybride karakter van onze maatschappij als nationale identiteit te aanvaarden."

De huidige politieke polarisatie zorgde ervoor dat veel culturele instellingen in de afgelopen twee jaar hun sponsorgelden van het lokale bedrijfsleven verloren. Daarom heeft Fundación EsArt onder andere met steun van de Nederlandse Ambassade in Bolivia en het Prins Claus Fonds een aantal projecten opgezet om de organisatie duurzamer te maken. Een boeken- en tijdschriftenserie over uiteenlopende onderwerpen van de hedendaagse Boliviaanse kunst moet bijvoorbeeld voor meer eigen inkomsten gaan zorgen. Daarnaast zette Fundación EsArt samen met Hivos het project 'Adopteer een kunstenaar' op waarbij jonge kunstenaars een aantal maanden samenwerken met al meer gevestigde vakgenoten. "Wij verkopen vervolgens een aantal van hun kunstwerken waarmee zowel het project als een gedeelte van de organisatiekosten gefinancierd kunnen worden. Op die manier hopen we onze afhankelijkheid van internationale donoren te verminderen en een platform te bieden voor jonge vernieuwende kunstenaars", zegt Querejazu.