Soccer City: blijvend symbool van gastvrij en veilig Zuid-Afrika?

juni 2010 -

Een 'kalebas' die de smeltkroes van de Afrikaanse bevolking weerspiegelt, zo wordt Soccer City, het onlangs geheel vernieuwde voetbalstadion in Johannesburg aangeduid. Het Zuid-Afrikaanse architectenbureau Boogertman + Partners, dat het stadion in samenwerking met Populous ontwierp, refereert aan een Afrikaanse kookpot die op een vuurtje staat. Bij nacht 'gloeit' de pot, omdat de transparante delen in het mozaïek van de 'huid', die bestaat uit geglazuurde delen in aardetinten, licht doorlaten. De vormgeving van het gebouw speelt een belangrijke rol in het communiceren van een optimistische boodschap.

image

Soccer City bij nacht (Foto: Boogertman + Partners / Populous)

Boogertman + Partners is al vanaf 2001 bij de renovatie van het stadion betrokken. Toen in 2004 bekend werd dat het wereldkampioenschap voetbal in Zuid-Afrika zou plaatsvinden, konden de architecten concrete plannen maken om het stadion op het niveau van een WK-hoofdstadion te brengen. Nu er een 90.000 seater staat is van het originele stadion nog maar weinig te herkennen.

Zowel de architect als de opdrachtgever zochten naar een vorm die echt Zuid-Afrikaans is, om draagvlak onder de bevolking te creëren. Een typisch Afrikaanse vormgeving draagt bovendien bij aan de Nation Branding die het WK moet bewerkstelligen. De kalebas staat symbool voor verbondenheid, en dat aspect wordt nog eens benadrukt in de vormgeving van de façade en het interieur. Hier zijn tien grijze verticale banen aangebracht, die de geografische verbinding met de negen andere stadions van het voetbaltoernooi verbeelden. De tiende baan 'wijst' naar Berlijn, de stad waar vier jaar geleden de finale van het WK werd gespeeld.

Hoofdarchitect Bob van Bebber van Boogertman + Partners vertelt dat de Zuid-Afrikaanse bevolking trots is op het stadion. "Omdat het gebouw refereert aan de locale bevolking voelen veel mensen zich mede-eigenaar." Een sociaal programma op locatie voorzag in een opleiding tot bouwvakker voor zo'n 900 werklozen. De uitbreiding van het goedkope bus rapid transport system, voor een betere bereikbaarheid van het stadion, komt nu iedereen van pas.

Als Zuid-Afrika erin slaagt om zonder kleerscheuren het voetbaltoernooi te organiseren, zal de 'kalebas' in de hoofden van miljoenen televisiekijkers en bezoekers geprent worden als symbool van een gastvrij en veilig Zuid-Afrika. De omvang en het belang van die erfenis zal pas blijken na 11 juli 2010, wanneer in Soccer City de finale wordt gespeeld.